แม่น้ำโขงสายน้ำแห่งชีวิต

แม่น้ำโขง เป็นแม่น้ำที่มีความสำคัญมากสายหนึ่ง ที่ทำให้ประเทศไทยได้ติดต่อค้าขายหรือแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับอีกหลายๆ ประเทศ เพราะแม่น้ำโขงนั้นไหลผ่านหลายประเทศ เริ่มตั้งแต่ประเทศจีน พม่า ลาว มายังประเทศไทย ต่อเนื่องไปยังกัมพูชาและเวียดนาม ทั้งหมด 6 ประเทศด้วยกัน

แม่น้ำโขงมีความสำคัญอย่างไร?

เราต้องเข้าใจว่า อารยะธรรมของมนุษย์เกิดขึ้นมานั้นอิงกับแม่น้ำเลย มนุษย์ในยุคที่ยังเร่ร่อนอยู่นั้นก็อพยพเร่ร่อนไปเรื่อยๆ ไม่ต้องเพาะปลูกอะไร หาของป่ากินไปเรื่อยๆ ก็รู้สึกว่าไม่ได้เดือดร้อนอะไร เพราะไม่ต้องเสียแรงปลูกและดูแลรักษา แต่ความจริงการดำเนินชีวิตแบบนั้นต้องอาศัยความโชคดีถึงจะได้ แต่จะได้ผลผลิตเป็นกอบเป็นกำเมื่อมนุษย์รู้จักการทำการเกษตรกรรม และการทำการเกษตรหัวใจสำคัญคือต้องมีน้ำ มนุษย์จึงต้องสร้างชุมชนอยู่ตามริมน้ำ ถ้าไม่มีแหล่งน้ำก็มักจะสร้างเมืองไม่ได้ เพราะน้ำคือชีวิต ที่ไหนมีน้ำชีวิตเป็นไปได้ นี่คือความสำคัญของน้ำ
แม่น้ำก็มีอยู่ 2 แบบ คือ แม่น้ำในประเทศ กับ แม่น้ำนานาชาติ คือไหลผ่านหลายๆ ประเทศ ในเอเชียของเราเองมีแม่น้ำดังๆ หลายสาย แต่แม่น้ำนานาชาติที่ดังที่สุดจริงๆ คือ แม่น้ำโขง เป็นแม่น้ำนานาชาติแห่งเอเชียเลยก็ว่าได้ เพราะแม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำที่ไหลผ่านถึง 6 ประเทศ ตั้งแต่ที่ราบสูงทิเบต มณฑลเชียงไฮ่ของจีน ผ่านพม่า ลาว ไทย เรื่อยไปถึงกัมพูชา จนไปถึงเวียดนาม แล้วไหลลงสู่ทะเลจีนใต้ รวมระยะทางได้ 4,800 กว่ากิโลเมตร อารยะธรรมของผู้คนในย่านนี้ได้รับอิทธิพลจากแม่น้ำโขงสูงมาก แถมยังเป็นอารยะธรรมพิเศษคือเป็นอารยะธรรมของพระพุทธศาสนาเถรวาท แม่น้ำโขงจึงเป็นแม่น้ำแห่งพระพุทธศาสนายุคดั้งเดิม

เพราะเหตุนี้เอง ขนาดพญานาคยังอพยพจากอินเดียมาอยู่แม่น้ำโขง เพราะผู้คนมีศีลมีธรรม พญานาคนั้นมีหลายชั้น มีทั้งชั้นสูงคือมีวิมานอยู่บนสวรรค์ก็มี รองลงมาหน่อยมีวิมานอยู่ในวังบาดาลก็มี one-for-another.orgเมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ จำพรรษาบนนั้นจนครบ 3 เดือน ท่านจึงเสด็จกลับสู่โลกมนุษย์ที่ชานเมืองสังกัสสะนคร และเป็นวันพระพุทธเจ้าเปิดโลกคือในวันนั้นทั้ง 3 ภพเห็นเหมือนกันหมด คนบนโลกเห็นนรกสวรรค์ด้วยตาเนื้อ สัตว์นรกก็เห็นมนุษย์และเทวดา มีกลุ่มพญานาคเห็นเหมือนกันและเกิดความเลื่อมใสศรัทธามาก ดังนั้นทุกปีในวันออกพรรษาเขาจะมาพ่นลูกไฟออกมาจากปากที่เรียกว่า บั้งไฟพญานาค

ต่อมาพระพุทธศาสนาหมดไปจากอินเดีย ผู้คนในแถบนั้นก็เป็นคนไม่มีศีลแล้ว เป็นมิจฉาทิฏฐิ พญานาคเองก็ไม่อยากอยู่ ก็เลยพากันอพยพมาอยู่ในดินแดนที่พระพุทธศาสนายังเจริญรุ่งเรืองอยู่ก็คือ แม่น้ำโขง ตรงนี้เองที่เป็นที่มาว่าทำไมจึงเกิดบั้งไฟพญานาคในวันออกพรรษา เพราะพญานาคขึ้นมาพ่นบั้งไฟเพื่อบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อยู่ที่แม่น้ำโขงก็จริงแต่ก็มีที่บางส่วนบ้างที่มีนิดหน่อย เพราะมีบางส่วนที่แยกสายไปที่อื่นบ้างเล็กน้อยก็มี แต่ส่วนใหญ่ประมาณ 90 % อยู่ที่แม่น้ำโขง เพราะเป็นแม่น้ำแห่งพระพุทธศาสนา อู่แห่งพระพุทธศาสนาในยุคปัจจุบัน นี้คือที่มาที่ไป และจากตรงนี้ตลอดลุ่มแม่น้ำอิทธิพลของพญานาคมีตลอดเลย ในลาวนั้นยิ่งชัดเพราะเขาถือว่าพญานาคนั้นเป็นของสูง อย่างในไทยเราพอถึงเทศกาลบั้งไฟพญานาคเราก็ทำเสื้อยืดพิมพ์ลายพญานาคมาใส่กัน แต่ในลาวนั้นทำอย่างนี้ไม่ได้เลย เพราะเขาถือว่าเป็นของสูง ในจีนก็พญานาคเหมือนกันแต่ต้องเป็นแบบจีนมีการประยุกต์บ้างเล็กน้อย มีขายืดออกมาหน่อยก็เลยกลายเป็นมังกรไปเลย จะว่ากันจริงๆ แล้วมังกรนั้นไม่มี อันที่จริงคือพญานาค และพญานาคก็ไม่มีขา แต่ขามันมาโผล่ทีหลังก็เลยกลายเป็นมังกรขึ้นมา และกลายเป็นสัญลักษณ์ของประเทศจีนขึ้นมาเลย ก็มาจากแม่น้ำโขงนี่เอง สุดท้ายก็พัฒนาไปจนกลายเป็นสัญลักษณ์ของประเทศจีนไปเลย